Etkin Duruş Azaltmanın Temelleri

Bakım mühendislerinin korkulu rüyası ve her problemin tek karşılığı “Arıza”. Çözüme kavuştuğunda kendimizi çok yetkin hissettiğimiz, çözüm bulamadığımız zaman ise can sıkıcı bir durum…

Günlük çalışma hayatında bakım profesyoneli olarak birçok problem ile karşı karşıya kalıyoruz ve bu problemlerin çözümü mümkün olduğu kadar çabuk olması talep ediliyor.

Çoğumuz problemi giderdikten sonra arkamıza bile bakmadan alandan uzaklaşmayı tercih ediyor.

Daha önce de bahsetmiş olduğum gibi ise bizim görevimiz yalnızca problemlere çözüm bulmak değil aynı zamanda bir daha olmasını engelleyecek bir sistemi de kurmaktır.

Sistem konusunu yazının devamda detaylı şekilde işleyeceğim ancak öncesinde terimler ile ilgili karmaşayı açıklığa kavuşturmak istiyorum.

Bakımcılar olarak müdahalemizin olduğu her problem arıza olarak nitelendiririz. Oysa bakım yönetimi ile ilgili kitap ve makaleleri incelediğinizde temelde 3 farklı terim karşımıza çıkıyor.

Breakdown, Failure, Defect.

Bu yazıda daha çok Defect terimi üzerinde duracağız. Ve ana konumuz Defect Elemination olacak.

Sözlüğe sorduğunuzda “Defect” kelimesine verdiği Türkçe yanıt özür, hata, kusur gibi kelimeler olacaktır ancak ben bunlara nazaran “Duruş” kelimesini kullanmayı daha çok tercih ediyorum. Ve “Duruşların Azaltılması” tabirini “Defect Elemination” tanımının çevirisi olarak kullanacağım. Duruş (Defect) kelimesinin anlamını da aşağıda görebilirsiniz.

“Ekipmanı durduran, üretimi azaltan, sağlık, güvenlik ve çevreyi (HSE) tehlikeye atan veya atık oluşturan her şey”

Ana konumuza dönecek olursak;

İşletmenizde güçlü bir bakım yönetim sistemi kurmak istiyorsanız duruşların azaltılması ile ilgili etkin bir sistem kurmanız gerekmektedir.

Ancak duruş azaltım yöntemi neye benziyor, nereden ve nasıl başlamalı? Bu gibi sorular herkesin kafasında belirmiştir.

Duruşlar sadece fiziksel problemler ya da ekipman arızalarından oluşmazlar.

Duruşlar, ekipman tasarımından, kurulumdan, hammaddelerden, işçilikten, kalite sorunlarından ve elbette insan hatalarından kaynaklanabilirler.

Küçük Duruşlara Odaklanın

Eğer işletmenizde bir iş emri takip sisteminiz var ise uğraşmış olduğunuz problemler için veri analizi yapabilmeniz çok kolay demektir.

Bu verileri toparlayıp basit şekilde ekipman bazlı duruş süresi tablosu oluşturduğunuzda çok büyük olasılıkla 80% duruş sürenizin işletmedeki 5-10% u kadar ekipman sebebiyle olduğunu göreceksiniz.

Bu durum sektöre bağlı olarak yada işletmenizde kullanmış olduğunuz ekipmanların özelliğine göre tabi ki değişiklik gösterebilir.

80% lik kısımı oluşturan duruşların adet olarak az ancak süre olarak sizi daha çok uğraştıran problemler olduğunu söyleyebiliriz. Bu sebeple de doğal olarak önceliğimizi bu duruşların analizi ve azaltılması için zaman harcamak isteriz.

Bu esnada kök sebep analizleri yapar alınması gerekli aksiyonları belirler ve işe koyuluruz.

Bu aksiyonların içeriği kapsamlı bir proje, ekipman revizyonu ya da yedek parça temini olması sebebiyle de hem zaman hem de bütçe gerekliliğidir.

Bunun yanında 20% lik tarafta ise çabuk çözüme kavuşabilecek, daha az bütçe gerektiren problemler ise halen daha sizi meşgul eder durumda olur.

Ancak küçük duruşlara olan yaklaşımınızı büyük olanlar ile ayırmanız gerekir.

Çoğu zaman yöntem olarak belli bir dakika ve adedin üzerindeki duruşlar için Kök Sebep Analizi yapma konusunda bir limit belirleriz ve işe buradan başlarız. Küçük duruşlar için ise bu yöntem çok detaylı olabilir.

Peki küçük duruşlar için nasıl bir yöntem izleyeceğiz?

Zirveden Tabana / Tabandan Zirveye Yukarı Duruş Azaltım Yöntemi

İş güvenliği literatüründe Heinrich üçgeni çok konuşulur. Burada anlatılmak istenen yüzlerce küçük olayın büyük bir kazanın habercisi olduğudur.

Bakım literatürü için de aynı şeyi savunmak mümkün.

Önümüze gelen birçok küçük problem aslında bizim için büyük bir arızanın habercisidir.

Zirveden Tabana Duruş Azaltımı

Duruş azaltımı için uygulayacağımız ilk yöntem zirveden tabana olacak şekilde detaylı şekilde yapılmış Kök Sebep Analizi olmalıdır.

Yapacak olduğunuz kök sebep analizi çalışmasını yetkin kişiler ile oldukça detaylı bir şekilde yapıyor olmak çok büyük önem arz etmektedir.

Etkili bir Kök Sebep Analizinde uygulanacak ilkeler

• Analiz süreci

• Problemin Tespiti

• Nedenlerin Analizi ve Tespiti

• Olası Düzeltici Faaliyetlerin Azaltıcı Önlemlerin Belirlenmesi

• Aksiyonların Uygulanması

• Etkilerin Takibi

Tabandan Zirveye Duruş Azaltımı

Duruş azaltımı için uygulayacağımız ikinci yöntemde ise yönümüz tabandan zirveye şeklinde olmalıdır.

İlk yöntemde daha fazla zaman gerektiren, maliyetli ve daha derin analiz sonucu kök sebebine ulaştığımız problemlere çözüm aramaya çalışırken ikinci yöntemde ise hızlı çözülebilecek, maliyeti az ve temelinde saha ekibi tarafından çözüme ulaşılabilecek problemlere ağırlık vermemiz gerekiyor.

Zirveden tabana çözümde detaylı problem çözme teknikleri ile beyin fırtınası yaratarak çözüme ulaşmak gerekiyordu. İkinci yöntemde ise yapılandırılmış bir sürece sahip olmanız gerekiyor. Ayrıca sıkı takip de çok önemli.

Uygulanması gereken ilkeler

• Multi disipline yaklaşım

• Eğitim

• Tanımlama

• Takip

• Seçim

• Raporlama

Yukarıda bahsetmiş olduğum yöntemlerin başarıya ulaşabilmesi organizasyon içindeki kültüre bağlıdır. Eğer bu değişimi sağlayabilecek bakış açısını kendinizden başlamak kaydıyla mühendis ve teknisyen kadrosuna kazandırmazsanız ilerleme ya çok yavaş olacak ya da günün sonunda bir sonuç çıkmayacaktır