Etkin Bakım Yönetimi ile 42,5 milyon TL Gelir Elde Edebilir misiniz?

Daha önce yayınlamış olduğum yazılarımda bakım ile finans arasındaki güçlü ilişkiyi anlatmaya çalışmıştım. Aşağıdaki linklere tıklayarak yazılara erişebilirsiniz.

Bakımı Kâr Merkezine Dönüştürmek: Finansal Metrikler ile Stratejik Yaklaşım

EBITDA Bakış Açısı İle Bakımı Nasıl Kâr Merkezine Dönüştürebiliriz

Bu yazı da ise gerçek verileri ile etkin şekilde Güvenilirlik Merkezli Bakım süreç takibi ile işletmeye ne kadar para kazandırabileceğimizi göstermeye çalıştım.

Fabrikamız 200 kişinin çalıştığı, kimya alanında faaliyet göstermektedir. 

Güvenilirlik merkezli bakım çalışmaları kapsamında ekipman risk analizi yapılıyor.

Akabinde bu doğrultuda riskli ekipmanlar için planlı bakım, kestirimci bakım, yağlama ve durum bazlı bakım gibi faaliyet gerçekleştirmeye başlanıyor.

Bu faaliyetler neticesinde kurulan güvenilirlik bazlı bakım sistemi fabrikada 3 yıl boyunca uygulanıyor.

1. yıl sonunda planlı bakım tamamlanma oranı %30 dan %45 e, plansız duruş süresi ise 1 yıl öncesine göre %5 azalıyor. Bir önceki yıla göre Üretimde kapasite artışı %5, ıskarta üründe %5 düşüş gözlemleniyor.

2. yıl sonunda planlı bakım tamamlanma oranı %45 dan %55 e, plansız duruş süresi ise 1 yıl öncesine göre %5 daha azalıyor. Bir önceki yıla göre Üretimde kapasite artışı %10, ıskarta üründe %10 düşüş gözlemleniyor.

3. yıl sonunda planlı bakım tamamlanma oranı %55 dan %60 e, plansız duruş süresi ise 1 yıl öncesine göre %5 daha azalıyor. Bir önceki yıla göre Üretimde kapasite artışı %5, ıskarta üründe %5 düşüş gözlemleniyor.

• Yıllık üretim önce: 100.000 ton

• Satış fiyatı: 2.000 TL/ton

• Brüt marj: %30

• Mevcut OEE: %70

• Bakım maliyeti önce: 12.000.000 TL

• Plansız duruş maliyeti önce: 10.000.000 TL

• Hurda/ıskarta maliyeti önce: 8.000.000 TL

• Diğer sabit giderler (bakım hariç): 18.000.000 TL

• Net aktifler: 120.000.000 TL

• RCM yatırım (ilk yıl): 4.000.000 TL

• RCM yıllık işletme maliyeti: 1.200.000 TL

• Vergi oranı: %22

• WACC: %10

 Temel Kabuller ve Notlar

• Satış geliri = Üretim miktarı × 2.000 TL/ton

• Brüt kâr = Gelir × %30 (brüt marj sabit kabul edildi)

• Hurda/ıskarta, plansız duruş ve bakım maliyetleri ayrı kalemler olarak gidere yazıldı

• Mevcut bakım maliyeti sabit kabul edildi; RCM için yıllık işletme maliyeti her yılda eklendi; ilk yıl RCM yatırım 4.000.000 TL sermaye harcaması olarak dikkate alındı (EBITDA dışında)

• Vergi %22; WACC %10; Net aktifler sabit 120.000.000 TL

• OEE değişimi üretimdeki yüzde artışlarla orantılı olarak hesaplandı (başlangıç OEE %70).

Yıllık üretim ve OEE

• Başlangıç üretim = 100.000 ton

• Yıl 1 üretim = 100.000 x 1,05=105.000 ton

• Yıl 2 üretim = 105.000 x 1,10=115.500 ton

• Yıl 3 üretim = 115.500 x 1,05=121.275 ton

OEE Artışı

• Başlangıç OEE = %70

• Yıl 1 OEE ≈ 70 x 1,05=73,5\%

• Yıl 2 OEE ≈ 73,5 x1,10=80,85\%

• Yıl 3 OEE ≈ 80,85 x 1,05=84,8925\%

Yıllık Gelir, Maliyet ve EBITDA Hesapları

Tablodaki kalemler: Üretim; Gelir; Brüt Kâr; Bakım Maliyeti; RCM İşletme Maliyeti; Plansız Duruş Maliyeti; Hurda Maliyeti; Diğer Sabit Giderler; EBITDA. (Para Birimi TL)

Hesap detaylarından bazı örnek formüller

• Gelir örnek Y1: 105.000 x 2.000=210.000.000 TL

• Brüt kâr Y1: 210.000.000 x 0,30=63.000.000 TL

• Plansız duruş Y1: 10.000.000 x 0,95=9.500.000 TL

• Hurda Y2: Y1 hurda: 7.600.000 x 0,90=6.840.000 TL

Vergi sonrası işletme karı NOPAT, RONA ve EVA

Tanımlar

• NOPAT = EBIT × (1 − vergi oranı). Burada amortisman ve faiz yok sayılarak EBIT ≈ EBITDA kabul edildi.

• RONA = NOPAT / Net Aktifler

• EVA = NOPAT − WACC × Net Aktifler

Hesap sonuçları

Başlangıç

• NOPAT = 12.000.000 x (1-0,22)=9.360.000 TL

• RONA = 9.360.000/120.000.000=0,078=7,8%

• EVA = 9.360.000-0,10 x 120.000.000=9.360.000-12.000.000=-2.640.000 TL

Yıl 1 

• NOPAT = 14.700.000 x 0,78=11.466.000 TL 

• RONA = 11.466.000/120.000.000=0,09555=9,556\% 

• EVA = 11.466.000-12.000.000=-534.000 TL

Yıl 2 

• NOPAT = 22.235.000 x 0,78=17.338.000 TL 

• RONA = 17.338.000/120.000.000=0,14448=14,45% 

• EVA = 17.338.000-12.000.000=5.338.000 TL

Yıl 3

• NOPAT = 26.493.250 x 0,78=20.665.736 TL

• RONA = 20.665.736/120.000.000=0,17222=17,22%

• EVA = 20.665.736-12.000.000=8.665.736 TL

Öne Çıkan Finansal Etkiler ve Yorum

• Gelir artışı: Üretim artışları sonucu Y0 → Y3 arasında gelir 200M TL → 242,55M TL, yaklaşık %21 artış.

• Brüt kâr artışı: Üretim artışı ile birlikte brüt kâr yaklaşık 60M → 72,77M TL artışı gösterdi.

• Planlı/güvenilirlik çalışmaları sonucunda plansız duruş maliyetleri yıl yıl azaldı; hurda maliyeti de belirgin düştü. Bu iki kalemin azalması EBITDA üzerindeki en büyük olumlu etkiyi yarattı.

• EBITDA artışı: Başlangıç 12,0M TL → Yıl1 14,7M → Yıl2 22,235M → Yıl3 26,493M TL.

• Vergi sonrası işletme kârı ve RONA dramatik yükseldi; RONA Y0 %7,8 iken Y3 %17,2’ye yükseldi.

• EVA kısa dönemde negatiften pozitif değere geçti; Yıl1’de negatiften (EVA -534k), Yıl2 itibarıyla pozitif 5,34M ve Yıl3 ≈ 8,67M TL oldu. Bu, yatırımın ekonomik katma değer yarattığını gösterir.

• İlk yıl RCM yatırım maliyeti 4M TL sermaye olarak ayrıldı; üç yıllık dönemde operasyonel faydalar yatırım ve işletme maliyetini fazlasıyla telafi eder hale geldi.